ΜΑΡΙΑ ΚΩΝ. ΞΥΔΙΑ
Ιστορικός
Στο παρόν άρθρο θα μιλήσουμε για έναν ήρωα για έναν ευπατρίδη που ήταν πάντα στο εμείς και όχι στο εγώ. Αυτός δεν είναι άλλος από τον Γέρο του Μοριά Θεόδωρο Κολοκοτρώνη τον γίγαντα της Ελληνικής Επανάστασης. Ο Κολοκοτρώνης ήταν μία προσωπικότητα με ήθος, θάρρος και δύναμη. Γεννήθηκε το 1770 πέθανε το 1843 αγωνίστηκε, δικάστηκε για εσχάτη προδοσία, πόνεσε για τον θάνατο του γιού του όμως έφυγε περήφανος και δικαιωμένος γιατί είδε τον ήλιο να λάμπει χωρίς τις ριπές πολέμου σε μία Ελλάδα ελεύθερη. Έχει λοιπόν αξία να γνωρίσει κανείς αυτόν τον μεγάλο ήρωα.
<<Εγεννήθηκα εις τα 1770 Απριλίου 3 την Δευτέρα της Λαμπρής. Η αποστασία της Πελοποννήσου έγινε το 1769. Εγεννήθηκα εις ένα βουνό εις ένα δέντρο από κάτω εις την παλαιάν Μεσσηνίαν ονομαζόμενον Ραμοβούνι.>>
Ο Γέρος του Μοριά γεννήθηκε σε μία ταραγμένη εποχή αφού τα γεγονότα των Oρλωφικών βρίσκονται σε εξέλιξη με τους Ρώσους να βάζουν φωτιά στην Πελοπόννησο, υποσχόμενοι την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού. Μέσα σε αυτή την δύσκολη συγκυρία ο μικρός Θοδωρής χάνει τον πατέρα του Κωσταντή Κολοκοτρώνη όπου ήταν αρχηγός των αρματολών της Κορίνθου ήταν μόλις 11 χρονών. Στα 15 του χρόνια γίνεται αρματολός και ανεβαίνει στο βουνό για να είναι ασφαλής από τους Τούρκους. Να πως περιγράφει ο ίδιος την ζωή που έκανε.
<< Αυτό το είδος της ζωής που εκάμναμεν μας εβοήθησε πολύ εις την Επανάστασιν διότι ηξεύραμεν τους δρόμους, τις θέσεις, τα κατατόπια τους ανθρώπους. Μάθαμε να καταφρονούμε τους Τούρκους και να υποφέρομεν την πείναν, την δίψαν, την λέραν, την κακοπάθιαν και καθεξής.>>
Το 1820 ο Κολοκοτρώνης λαμβάνει μια επιστολή στην Ζάκυνθο όπου βρίσκεται εκεί από το 1805 και μένει 15 ολόκληρα χρόνια. Η επιστολή έρχεται από την ηγεσία της φιλικής Εταιρίας όπου τον πληροφορεί για τον διορισμό του ως αρχηγού των πελοποννησιακών στρατευμάτων ταυτόχρονα του δίνει την εντολή να επιστρέψει στην Πελοπόννησο για να προετοιμάσει την Επανάσταση. Ως ημερομηνία της Επανάστασης ορίζεται η 25 Μαρτίου. Ας αφήσουμε καλύτερα τον ίδιο τον Κολοκοτρώνη να μας περιγράψει αυτό το γεγονός.
<< Τέλος πάντων το μυστήριο της Εταιρίας άρχισε να διαδίδεται εις κάθε λογής ανθρώπους και καλούς και κακούς, και εβιασθήκαμεν να κινήσωμεν μια ώρα αρχίτερα την Επανάστασιν. Έτσι στις 3 Ιανουαρίου ανεχώρησα από την Ζάκυνθο και έφτασα εις την Σκαρδαμούλα( σημερνή Καρδαμύλη) εις του πατρικού μου φίλου Παναγή Μούρτζινου. Το Κίνημα μας έγινε την 22 Μαρτίου εις την Καλαμάτα.>>
Το ξέσπασμα της Επανάστασης προκάλεσε κύμα ενθουσιασμού στους Έλληνες. Οι Μανιάτες με επικεφαλής τον Μαυρομιχάλη και την συνδρομή Κολοκοτρώνη, Παπαφλέσσα και άλλων αγωνιστών μπήκαν στην Καλαμάτα και την κατέλαβαν χωρίς να πέσει ούτε μία ντουφεκιά αιχμαλωτίζοντας ταυτόχρονα τους Τούρκους της πόλης. Η συναισθηματική φόρτιση των Ελλήνων ήταν Μεγάλη << μου ήρχετο να κλαύσω >> βλέπουμε τον Κολοκοτρώνη να λέει. Η Άλωση της Τριπολιτσάς τον Μάιο του 1821 είναι ένα γεγονός που θα συνταράξει τον Κολοκοτρώνη ο οποίος έχει συγκεντρώσει ένα αξιόμαχο στρατιωτικό σώμα. ΄Ομως οι δυσκολίες έμοιαζαν ανυπέρβλητες διότι ο πασάς βλέποντας αυτή την δυναμική των Ελλήνων θα στείλει από τα Ιωάννινα σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις. ΄Ομως η ελληνική ψυχή δεν δείλιασε ο Κολοκοτρώνης έδωσε τα πάντα. Η Τρίπολη ήταν το οικονομικό και διοικητικό κέντρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και έπρεπε να περάσει στα χέρια των Ελλήνων. ΄Ετσι μετά από πολύ αγώνα στις 23 Σεπτεμβρίου της ίδιας χρονιάς η Τρίπολη πέρασε στα ελληνικά χέρια.
Στις αρχές του 1822 στάλθηκε στην νότια Ελλάδα ο Δράμαλης για να καταπνίξει τις επαναστατικές εστίες. Η είδηση της Καθόδου του προκάλεσε αναταραχή στους Έλληνες. Η επαναστατική κυβέρνηση φεύγει από το Ναύπλιο οι στρατιώτες εγκαταλείπουν τους καπεταναίους και φεύγουν. Η Επανάσταση κινδυνεύει << Άρχισα και ετραγούδαγα.>> λέει ο Κολοκοτρώνης για να ενθαρύνει τους στρατιώτες του. Ο Κολοκοτρώνης συγκέντρωσε τους άνδρες τους και με πύρινες ομιλίες προσπάθησε να τονώσει το ηθικό τους. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οι Έλληνες να πετύχουν άλλη μία μεγάλη και σημαντική νίκη στα Δερβενάκια.
Δυστυχώς ο αγώνας έχει και την άσχημη πλευρά και αυτή δεν είναι άλλη από τούς εμφύλιους πολέμους. Η πρώτη εμφύλια διάσταση σημειώθηκε ανάμεσα στους πρόκριτους της Πελοποννήσου και τους οπλαρχηγούς. Ουσιαστικά ήταν ο αγώνας για το ποιος θα ηγηθεί στην Επανάσταση. Με το μέρος των οπλαρχηγών τάχθηκε ο Δημήτριος Υψηλάντης ενώ η κυβέρνηση βρίσκεται απέναντι στον Κολοκοτρώνη και στα παλικάρια του. Η β΄ Εθνοσυνέλευση θα επιβεβαιώσει τον διχασμό των Ελλήνων αφού ο γέρος του Μοριά από την θέση του αντιπρόεδρου του εκτελεστικού πείθει τα μέλη του να παραμείνουν στο Ναύπλιο όπου διοικούσε ο γιός του Πάνος, ενώ τα μέλη του βουλευτικού φεύγουν για το Άργος και τον Οκτώμβριο του 1823 μετακινούνται προς το Κρανίδι. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την ύπαρξη δύο κυβερνήσεων, μία στο Ναύπλιο και η άλλη στο Κρανίδι. Τον οκτώμβριο του 1824 έχουμε την έναρξη του Β΄ εμφυλίου πολέμου όπου διαρκεί έως τον Μάιο του 1825. Η εμφύλια διαμάχη μετατρέπεται σε διένεξη μεταξύ Πελοποννησίων Στερεοελαδιτών και Νησιωτών. Ο Β΄ εμφύλιος πόλεμος στιγματίστηκε από ένα δυσάρεστο γεγονός την δολοφονία του Πάνου Κολοκοτρώνη. Ο Πάνος ήταν ένας νέος με καλούς τρόπους, εμφάνιση, και πολλές ικανότητες. Μιλούσε και έγραφε αρκετά καλά την ιταλική γλώσσα και τον ελεύθερο χρόνο του ασχολείτο με την εκμάθηση της Γαλλικής γλώσσας. Για την εποχή του είχε σπάνια μόρφωση. Ο χαμός του έριξε ψυχολογικά τον Κολοκοτρώνη , κυρίως για δύο λόγους. πρώτον γιατί μέσα από τον Πάνο έβλεπε την συνέχειά του, και δεύτερον γιατί ο Πάνος έφυγε από τα χέρια των Ελλήνων και όχι από τα χέρια των εχθρών.
Ο Γίγαντας της Επανάστασης έφυγε από την ζωή στις 3 Φεβρουαρίου του 1843. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του είχε έρθει κοντά με το Οθωνικό καθεστώς. Η κηδεία του έγινε στις 5 Φεβρουαρίου στην εκκλησία της Αγίας Ειρήνης στην Αθήνα με πλήθος κόσμου. Πήρε μαζί του την περικεφαλαία του, την στολή του, τα παπούτσια που φορούσε ήταν σκεπασμένος με την ελληνική σημαία και κάτω από τα πόδια είχε την τούρκικη σημαία.